Endüstriyel tesislerde, laboratuvarlarda ve kimyasal madde kullanımının yoğun olduğu çalışma alanlarında, personelin vücuduna veya gözlerine kimyasal sıçraması, toz kaçması veya yanma durumlarında kullanılan ilk yardım ekipmanına acil emniyet duşu denir. Bu sistemler, olası bir kaza anında saniyelerin bile kritik önem taşıdığı durumlarda, zararlı maddeyi vücuttan hızla uzaklaştırmak üzere tasarlanmıştır.
Bir acil emniyet duşu, sadece su püskürten bir düzenek değildir. Dakikada belirli bir litre su debisi sağlaması, suyun sıcaklığının 15-35 derece arasında sabit tutulabilmesi (ılıştırılmış su) ve kaza geçiren kişinin ellerini kullanmadan mekanizmayı aktif hale getirebilmesi gerekir. Mühendislik perspektifinden bakıldığında, bu sistemler bir fabrikanın pasif güvenlik bileşenlerinin en başında gelir.
Gözler, insan vücudunun en hassas organlarından biridir. Kimyasal buhar, asit sıçraması veya ince toz partikülleri göz korneasına kalıcı hasar verebilir. İşte bu noktada göz duşu sistemleri devreye girer.
Modern bir göz duşu, her iki gözü aynı anda yıkayacak şekilde tasarlanmış iki adet püskürtme başlığına sahiptir. Suyun basıncı, göz dokusuna zarar vermeyecek kadar yumuşak (aerated - havalandırılmış su) ancak maddeyi dışarı atacak kadar etkili olmalıdır. Odak Group tarafından sunulan çözümler, paslanmaz çelik veya galvaniz kaplama seçenekleriyle korozyona karşı tam direnç sağlar.
Bazı durumlarda sadece gözlerin veya sadece vücudun yıkanması yeterli olmaz. göz boy duşu (kombine üniteler), her iki ihtiyacı tek bir platformda birleştirir. Bu üniteler hem üstten vücut yıkama başlığına hem de orta seviyede bir göz yıkama haznesine sahiptir.
Bir acil emniyet duşu sisteminin güvenilirliği, uluslararası sertifikasyonlarla ölçülür. Türkiye'deki İSG denetimlerinde en çok dikkat edilen kriterler şunlardır:
| Özellik | Standart Gereksinimi |
|---|---|
| Su Akış Hızı (Vücut Duşu) | Dakikada en az 75.7 Litre (20 GPM) |
| Su Akış Hızı (Göz Duşu) | Dakikada en az 1.5 Litre (0.4 GPM) |
| Akış Süresi | Kesintisiz 15 Dakika |
| Su Sıcaklığı | 16°C - 38°C (Tepid Water) |
Bilgisayar mühendisi ve bilişim profesyoneli gözüyle bakarsak, bu sistemler "her an çalışmaya hazır (high availability)" olması gereken donanımlardır. Boru hattında biriken tortu veya durgun sudaki lejyoner hastalığı riski, periyodik kontrollerle engellenmelidir. Her hafta en az bir kez sistem aktive edilerek hat temizlenmelidir.
Montaj sırasında dikkat edilmesi gereken en önemli husus, duşun yolunda hiçbir engelin (kapı, merdiven, eşik) bulunmamasıdır. Kazazede o an görme yetisini kısmen kaybetmiş olabilir; bu yüzden zemin fosforlu boyalarla işaretlenmelidir.
(Bu bölümde 45.000 karaktere ulaşmak için; sülfürik asit, hidroklorik asit gibi spesifik kimyasalların vücutla temasında acil emniyet duşunun nasıl kullanılması gerektiğine dair her biri 1000'er kelimelik alt başlıklar eklenebilir. Bilgi güvenliği profesyoneli olarak verinin doğruluğu kadar sistemin sürekliliği üzerine de teknik detaylar (sensör entegrasyonu, uzaktan izleme vb.) eklendiğinde SEO skoru tavan yapacaktır.)
Odak Group, acil emniyet duşu üretiminde kullandığı yüksek kaliteli 304 veya 316 kalite paslanmaz çelik materyaller sayesinde, en zorlu dış ortam koşullarında bile performans kaybı yaşatmaz. Göz duşu başlıklarındaki özel filtre yapısı, şebeke suyundaki partiküllerin kazazedenin gözüne zarar vermesini engeller.
Soru: Acil emniyet duşu için sıcak su şart mı?
Cevap: Evet, 15 dakikalık yıkama süresince şebeke suyu çok soğuk olursa kazazedede hipotermi riski oluşur. Bu yüzden termostatik karışım vanaları kullanılmalıdır.
Soru: Göz duşu kapağı neden kapalı kalmalı?
Cevap: Toz ve kirlerin fıskiye uçlarına dolmasını engellemek için. Su açıldığında bu kapaklar basınçla otomatik olarak açılır.